500 książek, bez kina i z domem kultury bez działalności. Tak wyglądały Głuchołazy jesienią 1945 roku

przez JW
Głuchołazy rynek
Głuchołazy rynek

Kilka miesięcy po zakończeniu wojny życie kulturalne w Głuchołazach dopiero się organizowało. W mieście nie było kina, biblioteka liczyła zaledwie około 500 książek, a dom kultury istniał bardziej z nazwy niż z rzeczywistej działalności. Mimo to mieszkańcy chętnie uczestniczyli w nielicznych wydarzeniach artystycznych. Taki obraz miasta pozostawił reporter czasopisma „Odra” w listopadzie 1945 roku.

Reportaż Zdzisława Pyzika „Głuchołazy – miłe miasto” pokazuje nie tylko wygląd miasta i jego powojenne problemy gospodarcze. Sporo miejsca poświęca też kulturze.

Z jego relacji wynika, że w pierwszych miesiącach po wojnie Głuchołazy miały bardzo ograniczoną ofertę dla mieszkańców.

Dom kultury był, ale działalności brakowało

Historia pierwszego powojennego domu kultury nie wyglądała najlepiej.

Reporter pisał, że początkowo była osoba odpowiedzialna za organizowanie działalności kulturalnej, ale nie było odpowiedniego budynku. Kierowniczka miała długo poszukiwać miejsca na dom kultury, lecz ostatecznie zrezygnowała z funkcji. 

Jej następczyni miała wykazać się większą energią. Zdobyła budynek i wspólnie z wojskiem zorganizowała kilka imprez, które – według reportera – cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem.

Później jednak pojawiły się problemy finansowe. Kierowniczka zrezygnowała i wyjechała z miasta.

Autor podsumował sytuację krótko: dom był, ale działalności kulturalnej właściwie nie prowadzono. 

Mieszkańcy chcieli wydarzeń

Co ciekawe, brak regularnej działalności kulturalnej nie oznaczał braku zainteresowania.

Reporter pisał, że wszystkie organizowane wówczas imprezy artystyczne, choć były rzadkie, przyciągały dużą publiczność.

Według jego relacji w mieście mieszkało wtedy około 2400 Polaków, a mimo to wydarzenia cieszyły się dużą frekwencją.

Autor zanotował nawet, że Głuchołazy czekają na występy polskiego teatru. 

Nie było nawet kina

Jednym z najbardziej wymownych szczegółów jest informacja o kinie.

W listopadzie 1945 roku w Głuchołazach nie działało kino. Reporter tłumaczył, że urządzenia potrzebne do wyświetlania filmów zostały wyszabrowane. 

W mieście, które przed wojną było popularnym uzdrowiskiem i posiadało rozbudowaną bazę wypoczynkową, był to wyraźny znak powojennego chaosu.

Pierwsza biblioteka: około 500 tomów

Równie skromnie wyglądała sytuacja z dostępem do książek.

Podczas rozmowy z burmistrzem reporter zapytał o biblioteki. Usłyszał, że wcześniej w mieście nie było żadnej wypożyczalni.

Dopiero w ostatnich tygodniach przed jego wizytą Towarzystwo Czytelni Ludowych uruchomiło bibliotekę.

Jej księgozbiór liczył około 500 tomów. 

Dziś liczba ta może wydawać się niewielka, ale w realiach pierwszych miesięcy po wojnie była początkiem odbudowy dostępu do polskiej książki i życia kulturalnego.

Plany były znacznie większe

Mimo skromnych warunków władze miasta patrzyły w przyszłość z dużym optymizmem.

Burmistrz Koszyk mówił reporterowi, że podczas wizyty polskich pisarzy pojawiła się zapowiedź organizacji w Głuchołazach ogólnopolskiego zjazdu literatów. 

Sam reportaż nie podaje jednak, kiedy takie wydarzenie miałoby się odbyć ani czy ostatecznie zostało zorganizowane.

Pokazuje to jednak ambicje ówczesnych władz. Głuchołazy miały być nie tylko uzdrowiskiem i miejscem wypoczynku, ale również ośrodkiem życia kulturalnego.

Miasto dopiero zaczynało

Jesienią 1945 roku Głuchołazy były pod tym względem miastem na początku drogi.

Nie było kina. Biblioteka miała około 500 książek. Dom kultury nie prowadził regularnej działalności. Z drugiej strony każda organizowana impreza przyciągała publiczność, a mieszkańcy czekali na teatr.

To jeden z ciekawszych obrazów pierwszych powojennych miesięcy.

Pokazuje, że odbudowa życia miasta nie polegała tylko na uruchamianiu fabryk, transportu czy administracji. Trzeba było także od początku stworzyć miejsca, w których mieszkańcy mogli spotykać się, czytać książki, oglądać filmy i uczestniczyć w wydarzeniach artystycznych.

Czytaj też: Kaplica św. Anny na Wiszących Skałach

Zobacz też: Niezwykła historia kościółka św. Rocha w Głuchołazach

Zobacz również: 10 atrakcji Głuchołaz, które musisz zobaczyć!

Nasza strona: glucholazy.eu

Głuchołazy - portal miasta i gminy. Wiadomości i komentarze.

FB strona 

FB grupa Głuchołazy

Głuchołazy na YouTube