Dziś święto św. Wawrzyńca. Jego imię od wieków nosi głuchołaska fara
- przez JW
Dziś, 10 sierpnia, przypada liturgiczne święto św. Wawrzyńca, patrona głównego kościoła parafialnego w Głuchołazach. Wczoraj parafia przeżywała swój odpust. To dobra okazja, by przypomnieć historię jednej z najstarszych i najważniejszych budowli miasta.
Kościół św. Wawrzyńca stoi w samym sercu historycznych Głuchołaz. Jego dzieje sięgają początków miasta, choć obecna świątynia jest w dużej mierze budowlą barokową.
Kościół niemal tak stary jak miasto
Według informacji publikowanych przez Gminę Głuchołazy pierwszy kościół parafialny powstał niedługo po lokacji miasta. Najstarsza znana wzmianka źródłowa potwierdzająca jego istnienie pochodzi z 1285 roku.
Jeszcze starszy może być zachowany do dziś kamienny portal. Paul Kutzer w przedwojennej Kirchengeschichte von Ziegenhals datował pierwotny murowany kościół na około 1250 rok. Zwracał uwagę, że zachowany portal reprezentuje okres przejściowy pomiędzy romanizmem a wczesnym gotykiem.
Portal jest więc wyjątkowym fragmentem średniowiecznej świątyni, który przetrwał kolejne przebudowy i burzliwe dzieje miasta.
Dlaczego patronem jest św. Wawrzyniec?
Wezwanie kościoła również może sięgać samych początków Głuchołaz.
Kutzer pisał, że świątynia była od początku poświęcona św. Wawrzyńcowi. Historyk przypuszczał, że patrona wybrano na pamiątkę biskupa Wawrzyńca, którego wiązał z powstaniem miasta i kościoła.
Podobne wyjaśnienie podaje współcześnie Gmina Głuchołazy, wskazując, że wezwanie św. Wawrzyńca zostało prawdopodobnie nadane na cześć biskupa związanego z założeniem miasta.
Husyci i odbudowa kościoła
Średniowieczna świątynia nie przetrwała w niezmienionej postaci.
W 1428 roku, podczas najazdu husytów, kościół spłonął. Źródła wspominają następnie o jego odbudowie w XV wieku. Gmina Głuchołazy podaje, że wiadomość o prowadzonych pracach pochodzi z 1452 roku.
Kutzer odnotował również ponowne poświęcenie odbudowanego kościoła około 1460 roku.
Wielka barokowa przebudowa
Największa zmiana nastąpiła na początku XVIII wieku.
W 1729 roku rozpoczęto całkowitą przebudowę świątyni, prowadzoną za czasów biskupa wrocławskiego Franciszka Ludwika von Neuburga. Kutzer określa ją jako budowę nowego kościoła w latach 1729–1731.
To właśnie wtedy kościół otrzymał w znacznej mierze swój obecny barokowy charakter.
O dacie przebudowy przypomina nawet inskrypcja na łuku tęczowym. Kutzer wyjaśniał, że umieszczony tam chronogram daje datę 1729.
Po zakończeniu prac nową świątynię wraz z ołtarzem głównym konsekrowano pod wezwaniem św. Wawrzyńca Męczennika.
Średniowieczny portal i barokowe wnętrze
Kościół św. Wawrzyńca jest przez to szczególnym zabytkiem. W jednej budowli spotykają się elementy pochodzące z bardzo różnych okresów.
Przy wejściu zachował się portal pamiętający początki głuchołaskiej świątyni, natomiast wnętrze ma przede wszystkim charakter barokowy. Również współczesne materiały gminne zwracają uwagę na kontrast pomiędzy wczesnogotyckim portalem a barokowym wyposażeniem wnętrza.
Kutzer szczegółowo opisywał także barokową ambonę. W jej dekoracji znalazło się przedstawienie męczeństwa św. Wawrzyńca na ruszcie – najbardziej charakterystycznego atrybutu patrona świątyni.
Św. Wawrzyniec w centrum ołtarza
Patron kościoła zajmuje również ważne miejsce w wystroju prezbiterium.
W 1921 roku powstał nowy ołtarz główny. Kutzer zapisał, że został poświęcony 14 sierpnia tego roku. Centralną część kompozycji zajmuje właśnie św. Wawrzyniec, a u jego stóp aniołowie trzymają symbole męczeństwa – ruszt i pochodnię.
Patron głuchołaskiej parafii
Dziś kościół przy ul. Kościelnej pozostaje główną świątynią parafii św. Wawrzyńca w Głuchołazach. Parafia należy do dekanatu Głuchołazy w diecezji opolskiej.
Wczorajszy odpust parafialny, obchodzony w niedzielę poprzedzającą dzisiejsze święto patrona, jest więc kontynuacją tradycji związanej ze św. Wawrzyńcem, którego imię głuchołaski kościół nosi od wielu stuleci.
Dla mieszkańców jest to przede wszystkim świątynia parafialna. Dla osób zainteresowanych historią miasta – również wyjątkowy zabytek, w którym można zobaczyć ślady niemal całych dziejów Głuchołaz: od średniowiecznego portalu, przez barokową przebudowę, aż po wyposażenie powstające w kolejnych stuleciach.
Czytaj też: Kaplica św. Anny na Wiszących Skałach
Zobacz też: Niezwykła historia kościółka św. Rocha w Głuchołazach
Zobacz również: 10 atrakcji Głuchołaz, które musisz zobaczyć!
Nasza strona: glucholazy.eu
Głuchołazy - portal miasta i gminy. Wiadomości i komentarze.
